Stori Emily

Cafodd Emily Hilton, Ymatebwr Cyntaf yn y Gymuned, ei chafael gan ddyn a geisiodd wedyn ei chusanu ar briffordd brysur yng Nghaerdydd wrth iddi ei asesu ar ôl cwymp.

Dywed y gwirfoddolwr 24 oed ei bod bron â rhoi'r gorau i'w rôl rhag ofn y gallai ddigwydd eto.

Mae Emily wedi ildio ei hawl i fod yn anhysbys, a roddir yn awtomatig i ddioddefwyr troseddau rhywiol, i adrodd ei stori.

Dywedodd: “Yn ystod fy nhair blynedd yn fy mhrofiad gwirfoddoli, does neb erioed wedi gwneud unrhyw beth tebyg i mi o'r blaen.

“Fe wnaeth daro fy hyder yn llwyr.

“Ie, fe gewch chi gleifion sy'n rhwystredig oherwydd eu bod nhw wedi bod yn aros amser hir am gymorth, ond dyma'r tro cyntaf i rywun fod yn dreisgar yn gorfforol tuag ataf.

“Fe wnaeth i mi feddwl tybed a oeddwn i wir eisiau parhau i wirfoddoli.

“Roedd yn bendant yn anodd dod i delerau â’r hyn a ddigwyddodd, a chreodd yr amser i ffwrdd a ges i wedyn amser i’r gorbryder hwnnw gronni.

“Yn ffodus, ces i gefnogaeth wych gan gydweithwyr a ffrindiau, felly des i’n ôl, ond rwy’n bendant yn fwy ymwybodol nawr o’r risgiau.”

Mae Ymatebwyr Cyntaf yn y Gymuned yn mynychu galwadau 999 yn eu cymuned ac yn rhoi cymorth cyntaf yn y munudau gwerthfawr cyn i ambiwlans gyrraedd.

Maen nhw cael eu hyfforddi gan Wasanaeth Ambiwlans Cymru i roi cymorth cyntaf, gan gynnwys therapi ocsigen a CPR, yn ogystal â defnyddio diffibriliwr.

Emily oedd y cyntaf i gyrraedd y lleoliad ar Newport Road, Caerdydd, fis Mawrth diwethaf, ar ôl nifer o alwadau 999 yn adrodd bod dyn wedi cwympo o'i gadair olwyn.

Dywedodd: “Roedd y claf yn glir nad oedd eisiau sylw meddygol, ond roedd eisiau help i fynd adref, felly ffoniais ein hystafell reoli i gytuno ar y camau nesaf.

“Ar ôl i mi siarad â’n timau rheoli a chlinigol, daeth yn gam-driniol ar lafar a bygwth ‘diffodd fy goleuadau’.

“Gofynnais a oedd eisiau i mi adael, ond yna cwynodd ei fod mewn poen.

“Gwnes i gynnig i asesu fe, a dyna pryd wnaeth e gafael ym mhen uchaf fy ngwddf a’m tynnu i mewn, talcen wrth dalcen a thrio fy nghusanu i ar y gwefusau.

“Ces i fy synnu’n llwyr ei fod wedi fy ngafael i yn y lle cyntaf, ond roedd ganddo hefyd fêp yn ei law ac, am eiliad, ro’n i’n meddwl taw cyllell oedd e.

“Digwyddodd y cyfan mor gyflym, ond dywedais, ‘paid â gwneud hynny’ a thynnu i ffwrdd.

“Cyrhaeddodd yr ambiwlans yn fuan wedyn, ac unwaith i mi ddweud wrth y criw beth oedd wedi digwydd, fe wnaethon ni ffonio’r heddlu.”

Bu Rheolwyr Achosion Trais ac Ymosodedd yr Ymddiriedolaeth yn gweithio gyda Heddlu De Cymru a Gwasanaeth Erlyn y Goron i ddwyn cyhuddiadau yn erbyn Craig Burgess, 48, o Gaerdydd.

Cafodd Burgess ei arestio a'i gyhuddo o ymosodiad rhywiol.

Cafodd ei ganfod yn euog ym mis Mai 2025 a chafodd orchymyn cymunedol yn Llys Ynadon Caerdydd ddydd Gwener (9 Ionawr 2026), sy'n ei gwneud yn ofynnol iddo gynnal gweithgareddau adsefydlu.

Cafodd ddirwy o £60 hefyd, gorchymyn i dalu iawndal o £100 a llofnodi ar gofrestr y troseddwyr rhyw am bum mlynedd.

Dywedodd Emma Wood, Prif Weithredwr Gwasanaeth Ambiwlans Cymru: “Mae unrhyw ymosodiad ar weithiwr brys yn annerbyniol, ond yr hyn sy'n gwneud profiad Emily yn arbennig o syfrdanol yw ei bod yn gwirfoddoli ei hamser, heb dâl, i gefnogi ei chymuned.

“Camodd ymlaen i helpu eraill ac yn lle hynny cafodd ei heffeithio gan weithred drais drawmatig a ffiaidd.

“Byddwn bob amser yn ceisio erlyn y rhai sy'n dewis niweidio ein pobl.

“Triniwch weithwyr brys â pharch.”

Ychwanegodd PC James Paget, Swyddog Heddlu De Cymru yn yr achos: “Gall effeithiau seicolegol a chorfforol ymosodiad o’r math hwn fod yn hirhoedlog.

“Ni ddylai neb orfod mynd i’r gwaith gan ofni y byddant yn cael eu trin fel hyn pan fyddant yn gweithio’n galed – hyd yn oed yn gwirfoddoli yn eu hamser eu hunain – i gadw eraill yn ddiogel.

“Roedd gweithredoedd Craig Burgess y noson honno’n ffiaidd.”

Yn 2021, lansiodd y Cyd-grŵp Gwasanaethau Brys yng Nghymru ei ymgyrch Gyda Ni, Nid Yn Ein Herbyn mewn ymgais i leihau ymosodiadau ar weithwyr brys Cymru.

Addawwch eich cefnogaeth ar y cyfryngau cymdeithasol gan ddefnyddio’r hashnod #GydaNiNidYnEinHerbyn.