15.06.26
Mae Gary Davies, Ymatebydd Cyntaf Cymunedol o Donyrefail, wedi derbyn yr anrhydedd fawreddog Aelod o Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig (MBE), i gydnabod oes eithriadol o ymroddedig i ddiogelwch y cyhoedd, ymateb i argyfyngau, a lles cymunedol.
Mae'r anrhydedd yn coroni hanner can mlynedd o wasanaeth cyhoeddus, gan ddechrau ym 1975 pan ddechreuodd Gary ei yrfa gyda chyn Heddlu De Cymru.
Yr hyn a ddilynodd oedd taith wasanaeth nodedig sydd wedi cyffwrdd â bywydau dirifedi ledled cymoedd Ogwr a Rhondda.
Er bod ei yrfa ym maes plismona wedi gosod y sylfeini ar gyfer ei ymrwymiad i helpu eraill, roedd cyfraniad Gary ymhell y tu hwnt i'w ddyletswyddau proffesiynol.
Dros y degawdau daeth yn uchel ei barch am ei waith diflino o fewn cymunedau lleol, yn enwedig trwy ei ran mewn mentrau ymateb i argyfyngau, ymgyrchoedd diogelwch y cyhoedd, a phrosiectau a anelir at amddiffyn a chefnogi trigolion lleol.
Ymhlith ei gyflawniadau niferus, chwaraeodd Gary ran allweddol wrth ddatblygu a chefnogi mentrau achub bywyd cymunedol, gan gynnwys sefydlu a hyrwyddo cynlluniau diffibriliwr a rhaglenni ymatebwyr cyntaf cymunedol.
Helpodd ei waith gyda Thîm Diffibriliwr Tonyrefail a Gilfach Goch i sicrhau bod offer achub bywyd ar gael yn y gymuned pan fo pob eiliad yn cyfrif, tra bod ei gefnogaeth i ymatebwyr cyntaf gwirfoddol wedi cryfhau'r gadwyn oroesi i'r rhai sy'n profi argyfyngau meddygol.
Drwy’r mentrau hyn, helpodd Gary i feithrin diwylliant o wydnwch cymunedol, gan rymuso pobl leol i chwarae rhan weithredol wrth amddiffyn ei gilydd a gwella parodrwydd ar gyfer argyfyngau ledled yr ardal.
Mae'n amhosibl mesur effaith y gwaith hwn yn llawn, ond nid oes fawr o amheuaeth bod bywydau wedi'u hachub a theuluoedd wedi osgoi trychineb o ganlyniad i'r sylfeini y helpodd i'w sefydlu.
Drwy gydol ei ddegawdau o wasanaeth, mae Gary wedi bod yn adnabyddus nid yn unig am ei ymroddiad a'i broffesiynoldeb ond hefyd am ei ostyngeiddrwydd, ei dosturi a'i barodrwydd i helpu eraill.
Boed yn gwasanaethu mewn swyddogaeth ffurfiol neu'n gwirfoddoli ei amser o fewn y gymuned, mae wedi dangos ymrwymiad diysgog yn gyson i wneud cymoedd Ogwr a Rhondda yn lleoedd mwy diogel a chryfach i fyw.
Mae dyfarnu MBE yn gydnabyddiaeth briodol i ddyn y mae ei fywyd wedi'i neilltuo i wasanaethu'r cyhoedd.
Mae'n cydnabod nid yn unig gyrfa nodedig sy'n ymestyn dros bron i hanner canrif, ond hefyd etifeddiaeth barhaol a fydd yn parhau i fod o fudd i gymunedau lleol am genedlaethau i ddod.
O'i ddiwrnod cyntaf mewn lifrai ym 1975 i'w gefnogaeth barhaus i fentrau diogelwch cymunedol heddiw, mae Gary Davies wedi dangos y gorau o wasanaeth cyhoeddus.
Mae ei MBE yn haeddiannol iawn a bydd yn cael croeso cynnes gan y nifer o bobl y mae wedi cyffwrdd â'u bywydau drwy gydol ei yrfa ryfeddol.