'Ni ddylid ymosod ar neb am geisio helpu' - ymosodiad treisgar yn gadael parafeddyg yn methu gweithio am 15 mis

03.06.26

Mae parafeddyg a ddioddefodd ymosodiad treisgar tra ar ddyletswydd wedi dychwelyd i'r gwaith ar ôl mwy na blwyddyn.

Cafodd Yael Barker, sydd wedi'i lleoli yn y Rhath, ei dyrnu a'i chicio gan glaf yng nghefn ambiwlans y tu allan i Ysbyty Athrofaol Cymru yng Nghaerdydd fis Chwefror diwethaf.

Gadawodd yr ymosodiad y ddynes 42 oed ag anaf difrifol i'w hysgwydd, gan gynnwys difrod i'r llawes troëdydd, chwydd a llid y tendonau, a thynnodd ei hysgwydd o’i lle'n rhannol. Dioddefodd nerfau wedi’u dal hefyd ac mae hi’n dal i gael triniaeth.

Dywedodd y fam i ddau o blant: “Roedd yn fwy rhwystredig nag yn ofidus.

“Gweithiais yn galed i gymhwyso fel parafeddyg, ac roedd yn teimlo fel pe bai gweithredoedd rhywun arall wedi cymryd yr holl ymdrech a chaledi hwnnw i ffwrdd.”

Roedd Yael a'i chyd-aelodau o'r criw newydd gyrraedd yr ysbyty pan ddigwyddodd yr ymosodiad.

Wrth gofio’r digwyddiad, dywedodd: “Wrth i ni gyrraedd, eglurais i’r claf fy mod yn mynd i’w chofrestru yn yr ysbyty ac yna’n dychwelyd ati.

“Yn sydyn, eisteddodd yn syth i fyny a’m dyrnu â holl nerth ei phwysau.

“Troais at y fyfyrwraig a oedd yn eistedd wrth fy ymyl a gweiddi arni i fynd allan.

“Yna fe wnaeth y claf fy nghicio ddwywaith yn fy ysgwydd chwith, unwaith yn y stumog ac unwaith ar fy mreichiau.

“Yn syth, teimlais boen saethu ofnadwy i lawr fy mraich chwith ac roeddwn i wedi colli anadl. 

“Yna daeth y claf allan o’r ambiwlans a rhedeg at ddau o’m cydweithwyr eraill, gan ddyrnu un a methu un arall o drwch blewyn.”

Cafodd Yael ei hasesu yn yr ysbyty a rhoddwyd meddyginiaeth poen iddi i reoli'r chwydd yn y cyhyrau a'r meinwe, ond mae'r anaf wedi profi i fod yn hirhoedlog.

“Rydw i wedi cael trafferth golchi fy ngwallt, gwisgo a hyd yn oed rhoi cwtch i fy mhlant.

“Mae wedi gwella gyda ffisiotherapi, pigiadau steroid a meddyginiaeth poen, ond mae angen triniaeth bellach arnaf o hyd i wella.

“Hyd heddiw, rwy’n dal i gael ffisiotherapi i gynorthwyo gyda symudedd a chryfder gan fod fy ysgwydd chwith dros 50% yn wannach na’m hysgwydd dde.

“Rwy’n dal i orfod cymryd meddyginiaeth reolaidd ar gyfer poen a phoen nerfau.”

Ar ôl 15 mis anodd, mae Yael yn ddiolchgar ei bod hi’n gallu dychwelyd i’r swydd mae hi’n ei charu.

Gadawodd fi'n teimlo'n isel fy ysbryd ac fe gymerodd doll go iawn ar fy iechyd meddwl.

“Diolch i gefnogaeth anhygoel gan fy rheolwyr lleol a chydweithwyr, rydw i wedi dychwelyd i’r gwaith yn ddiweddar.

“Fe wnes i grio dagrau hapus wrth roi fy ngwisg parafeddyg ymlaen ac roeddwn i hyd yn oed yn gyffrous i ddeffro am 4am!

“Mae dychwelyd i'r ffordd yn rhywbeth nad oeddwn i wir yn meddwl y byddwn i byth yn ei wneud. Dwi’n teimlo fel dechreuwr unwaith eto a dwi’n gwybod y bydd yn cymryd amser i ailadeiladu fy hyder.”

“Mae fy nghydweithwyr a’m rheolwyr yn gefnogol iawn felly dwi’n gwybod byddwn i’n iawn.” 

Roedd gan Yael y neges hon i'r cyhoedd.

“Pan fyddwch chi'n ffonio 999, fel arfer mae hynny oherwydd eich bod chi'n cael diwrnod gwaethaf eich bywyd, ond nid yw hynny'n esgus i ymosod ar weithwyr,” meddai.

“Weithiau rydyn ni’n cael ein hanafu’n gorfforol, ond yn aml mae’r effaith yn feddyliol.

“Rydw i wedi colli cyfrif faint o weithiau y mae cydweithiwr neu finnau wedi crio dros rywbeth y mae claf neu wyliwr wedi’i ddweud neu ei wneud.

“Dewison ni’r swydd hon i helpu pobl, felly meddyliwch ddwywaith cyn mynd yn flin gyda ni am bethau y tu hwnt i’n rheolaeth.”

Yn Llys y Goron Caerdydd ddydd Llun 20 Ebrill 2026, plediodd Teri Jones, 38 oed o Trowbridge, Caerdydd yn euog i ddau gyhuddiad o ymosod a achosodd niwed corfforol gwirioneddol.

Cafodd carchar am 6 mis a gwaharddiad o 18 mis yn ddiweddarach.

Dywedodd Lee Brooks, Cyfarwyddwr Gweithredol Gweithrediadau Gwasanaeth Ambiwlans Cymru: Mae’r weithred hanner eiliad hon o drais wedi cael effaith hirdymor ddinistriol ar Yael, ac mae’n dorcalonnus nad yw wedi gallu dychwelyd i’r gwaith ers cymaint o amser.

“Nid hi yn unig y mae’r ymosodiad wedi effeithio arni – mae wedi effeithio ar bob claf yn ein cymuned sy’n dibynnu ar ein gwasanaeth ambiwlans.

“Mae hyn yn ein hatgoffa’n llym o’r ymddygiad ffiaidd y gall ein staff a’n gwirfoddolwyr ei ddioddef wrth wasanaethau eraill.

“Mae’n bryd i ni i gyd dweud mai digon yw digon. 
 
“Byddwn bob amser yn ceisio erlyn os byddwch yn niweidio ein pobl, felly mae’r neges yn syml – peidiwch â’i wneud.” 

Ychwanegodd y cwnstabl heddlu Ieuan Harris-Jones yn Heddlu De Cymru: “Ni fydd ymosod ar weithiwr brys pan fyddant yn gweithio’n galed i helpu eraill yn cael ei oddef o dan unrhyw amgylchiadau a bydd y rhai sy’n gwneud hynny yn cael eu harestio a’u rhoi gerbron y llysoedd.

“Cafodd yr ymosodiad effaith sylweddol ar y dioddefwr, ac rwy’n gobeithio y bydd yn gwella’n llwyr ac yn gallu rhoi profiad trawmatig iawn y tu ôl iddi.”

Yn 2021, lansiodd y Cyd-grŵp Gwasanaethau Brys yng Nghymru ei ymgyrch Gyda Ni, Nid Yn Ein Herbyn mewn ymgais i leihau ymosodiadau ar weithwyr brys Cymru.

Addunedwch eich cefnogaeth ar gyfryngau cymdeithasol gan ddefnyddio'r hashnod #GydaNiNidYnEinHerbyn.